میزگرد خبری «بررسی چالش‌ها و ظرفیت‌های صنعت طیور استان گلستان» با حضور جمعی از مدیران، فعالان این صنعت و اصحاب رسانه، به میزبانی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی گرگان برگزار شد.

در این نشست، مهم‌ترین مسائل و دغدغه‌های صنعت طیور استان از جمله تأمین نهاده‌های دامی، نوسانات قیمت، بیماری‌های طیور، موانع صادرات، تأمین سرمایه در گردش، سیاست‌های حمایتی و ظرفیت‌های توسعه این صنعت مورد بررسی قرار گرفت.

عضو هیأت‌رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی گرگان با تشریح نقش کلیدی استان گلستان در تأمین امنیت غذایی کشور، مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری صنعت طیور از جمله سیاست‌های ارزی، کمبود سرمایه در گردش، کاهش تقاضا و محدودیت‌های صادراتی را از مهم‌ترین موانع تداوم تولید در این بخش عنوان کرد.

رضا مبصری در میزگرد خبری «بررسی چالش‌ها و ظرفیت‌ها صنعت طیور استان گلستان» با حضور اصحاب رسانه، با تأکید بر جایگاه راهبردی این استان در امنیت غذایی کشور اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ میزان تولید گوشت مرغ در کشور حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن بوده که از این میزان، سهم استان گلستان ۱۱.۵ درصد است.

وی افزود: استان گلستان همچنین در حوزه تولید تخم‌مرغ نیز نقش قابل توجهی دارد و حدود ۷.۵ تا ۸ درصد تولید این محصول در کشور را تأمین می‌کند. علاوه بر این، این استان در زنجیره تولید جوجه یک‌روزه نیز به‌عنوان یکی از حلقه‌های مهم و اثرگذار صنعت طیور کشور شناخته می‌شود.

رضا مبصری با اشاره به سهم جمعیتی استان گلستان که حدود ۲.۵ درصد جمعیت کشور را شامل می‌شود، تصریح کرد: با وجود این سهم محدود جمعیتی، نقش استان در تولید گوشت مرغ به بیش از ۱۰ تا ۱۱ درصد می‌رسد که بیانگر تمرکز بالای ظرفیت تولیدی در این استان است.

وی در ادامه بیان کرد: این جایگاه موجب شده است هرگونه اختلال در بازار مرغ کشور، به سرعت در سطح ملی مورد توجه قرار گیرد و سیاست‌گذاران ناگزیر به تمرکز ویژه بر شرایط تولید در استان گلستان باشند؛ موضوعی که نشان‌دهنده پیوند مستقیم تولید این استان با امنیت غذایی کشور است.

مبصری با اشاره به ساختار تأمین نهاده‌های دامی در کشور گفت: ایران سالانه حجم قابل توجهی از غلات و نهاده‌های دامی و طیور شامل ذرت، کنجاله سویا، جو و دانه‌های روغنی را وارد می‌کند؛ موضوعی که نشان می‌دهد صنعت طیور کشور به شدت به بازارهای جهانی وابسته است.

وی گفت: در چنین شرایطی، تنوع‌بخشی به کشورهای تأمین‌کننده نهاده‌ها می‌تواند ریسک تأمین را کاهش داده و قدرت چانه‌زنی کشور را در بازارهای بین‌المللی افزایش دهد؛ موضوعی که از نگاه تولیدکنندگان یک فرصت راهبردی محسوب می‌شود، مشروط بر آنکه کیفیت، استانداردهای بهداشتی و الزامات نظارتی به‌طور کامل رعایت شود.

عضو هیأت‌رئیسه اتاق بازرگانی گرگان با اشاره به سیاست حذف ارز ترجیحی اظهار کرد: اصل حذف ارزترجیحی یک تصمیم اصلاحی و اجتناب‌ناپذیر بود که پیش از اجرا نیز بارها ضرورت آن مطرح شده بود، اما مسئله اصلی، نحوه اجرا و نبود زیرساخت‌های حمایتی همزمان با این سیاست بود.

وی افزود: پس از اجرای این سیاست، سهم نهاده‌های دامی در هزینه تمام‌شده تولید از حدود ۳۰ درصد به نزدیک ۶۰ درصد افزایش یافت و همزمان، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، انرژی، دستمرد  و سایر عوامل تولید، فشار قابل توجهی بر واحدهای تولیدی وارد کرد.

مبصری تصریح کرد: در اقتصاد تولید، افزایش هزینه‌ها در نهایت به قیمت نهایی منتقل می‌شود و تورم تولیدکننده همواره پیش‌نگر تورم مصرف‌کننده است؛ بنابراین نمی‌توان اثرات زنجیره‌ای این تصمیم را نادیده گرفت.

وی با بیان اینکه سیاست‌های حمایتی پس از حذف ارز ترجیحی به‌صورت کامل اجرا نشد، گفت: قرار بود یارانه از ابتدای زنجیره حذف و به مصرف‌کننده نهایی منتقل شود، اما این فرآیند به‌درستی تکمیل نشد و ابزارهایی مانند کالابرگ نیز متناسب با رشد تورم به‌روزرسانی نشد.

مبصری افزود: نتیجه این وضعیت کاهش محسوس قدرت خرید خانوارها و افت تقاضا برای محصولات پروتئینی به ویژه مرغ بوده است؛ به‌گونه‌ای که امروز بازار داخلی توان جذب کامل تولید را ندارد.

عضو هیأت‌رئیسه اتاق بازرگانی گرگان توسعه صادرات را یکی از مهم‌ترین راهکارهای تعادل‌بخشی به بازار دانست و گفت: در شرایطی که مصرف داخلی کاهش یافته، باید مسیر صادرات تسهیل شود تا بخشی از مازاد تولید جذب بازارهای خارجی شود، اما تاکنون این ظرفیت به شکل مؤثر فعال نشده است.

وی تأکید کرد: محدودیت‌های صادراتی در عمل باعث فشار مضاعف بر تولیدکنندگان شده و تداوم این روند می‌تواند پایداری تولید را تهدید کند.

مبصری کمبود سرمایه در گردش را از جدی‌ترین مشکلات صنعت طیور عنوان کرد و گفت: با افزایش چندبرابری قیمت نهاده‌ها، نیاز واحدهای تولیدی به نقدینگی نیز به شدت افزایش یافته است.

وی در ادامه گفت: قرار بود با مصوبه دولت، حدود ۵۰ همت افزایش سرمایه برای بانک کشاورزی انجام شود تا بخشی از این کمبود جبران شود، اما این اقدام تاکنون به‌طور کامل اجرایی نشده و همین موضوع تأمین مالی تولیدکنندگان را با اختلال مواجه کرده است.

عضو هیأت‌رئیسه اتاق بازرگانی گرگان در عین حال از برخی اقدامات بانک کشاورزی در به‌کارگیری ابزارهای نوین تأمین مالی قدردانی کرد و گفت: این اقدامات هرچند کافی نیست، اما در تأمین سرمایه در گردش و استمرار فعالیت زنجیره تولید نقش مؤثری داشته است.

وی با انتقاد از مداخلات مستقیم در بازار مرغ تصریح کرد: قیمت در بازار باید بر اساس سازوکار عرضه و تقاضا تعیین شود و هرگونه دخالت غیرکارشناسی در فرآیند قیمت‌گذاری، نه‌تنها به ثبات بازار کمک نمی‌کند بلکه موجب تشدید نوسانات و افزایش بی‌ثباتی می‌شود.

مبصری تأکید کرد: نقش دولت باید در حوزه سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری و نظارت بر سلامت زنجیره تأمین باشد، نه تعیین مستقیم قیمت‌ها.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت کشتارگاه‌های صنعتی استان اشاره کرد و گفت: این واحدها با سرمایه‌گذاری‌های سنگین ایجاد شده‌اند و هزینه‌های نگهداری و به‌روزرسانی بالایی دارند، اما فشارهای اقتصادی موجود امکان سرمایه‌گذاری مجدد را کاهش داده است.

وی افزود: حمایت هدفمند از این بخش برای حفظ استانداردهای تولید و پایداری زنجیره عرضه ضروری است.

عضو هیأت‌رئیسه اتاق بازرگانی گرگان در پایان تأکید کرد: صنعت طیور استان گلستان یکی از پایه‌های اصلی امنیت غذایی کشور است و تداوم این جایگاه نیازمند اصلاح سیاست‌های اقتصادی، تأمین نقدینگی پایدار، توسعه صادرات و پرهیز از مداخلات غیرکارشناسی در بازار است؛ در غیر این صورت، استمرار تولید در این بخش با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد.

رضا افتخارالدین درمیزگرد خبری بررسی چالش‌ها و ظرفیت‌های صنعت طیور استان گلستان، با تشریح ابعاد اقتصادی و زیست‌محیطی واردات نهاده‌های دامی، بر نقش آب مجازی و محدودیت‌های ساختاری کشور در تولید برخی محصولات تأکید کرد.

عضو هیات مدیره انجمن طیور استان گلستان با اشاره به ضرورت واردات ذرت با وجود ظرفیت‌های تولید داخلی اظهار کرد: تحلیل موضوع واردات نهاده‌های دامی صرفاً در سطح تولید داخلی قابل بررسی نیست، بلکه باید آن را در پیوند با محدودیت‌های منابع پایه، به‌ویژه آب، و الزامات امنیت غذایی کشور ارزیابی کرد.

افتخارالدین با بیان اینکه واردات ذرت در واقع معادل واردات آب مجازی است، افزود: تولید این محصول در داخل کشور مستلزم مصرف گسترده منابع آبی است؛ در حالی که ایران در زمره کشورهای با تنش آبی شدید قرار دارد و بخش قابل توجهی از پهنه سرزمینی با محدودیت‌های جدی در تأمین آب مواجه است. بر همین اساس، واردات نهاده‌هایی مانند ذرت از کشورهایی با مزیت نسبی در منابع آبی، در عمل به کاهش فشار بر منابع داخلی کمک می‌کند.

وی تصریح کرد: در شرایط فعلی، کشورهایی نظیر روسیه و قزاقستان به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های گسترده طبیعی و آبی، نقش مهمی در تأمین نهاده‌های کشاورزی در سطح جهانی ایفا می‌کنند و ایران نیز به دلیل سطح بالای مصرف در صنعت دام و طیور، ناگزیر به تأمین بخشی از نیاز خود از بازارهای بین‌المللی است.

این عضو هیأت‌مدیره انجمن طیور استان گلستان ادامه داد: در بازار جهانی نهاده‌ها، قیمت‌ها عمدتاً تابع نرخ‌های مرجع بین‌المللی است و اختلافات قیمتی محدود است؛ از این‌رو، مسئله اصلی در زنجیره تأمین نهاده‌ها، پایداری عرضه و دسترسی به‌موقع به کالاهاست، نه صرفاً بهای تمام‌شده.

وی در ادامه با اشاره به محدودیت‌های نقل‌وانتقال مالی در تجارت خارجی گفت: چالش اصلی اقتصاد کشور در حوزه واردات کالاهای اساسی، نه در دسترسی به منابع کالا، بلکه در سازوکارهای انتقال مالی و محدودیت‌های بانکی ناشی از تحریم‌هاست.

افتخارالدین افزود: در چنین شرایطی، سازوکار تهاتر به‌عنوان یکی از ابزارهای کارآمد در تجارت خارجی مطرح است؛ به‌گونه‌ای که مطالبات ارزی کشور می‌تواند در قالب واردات کالاهای اساسی از جمله ذرت، سویا و دارو تسویه شود. این روش در مقیاس‌های بزرگ، یکی از عملیاتی‌ترین مسیرهای تأمین نیازهای اساسی کشور محسوب می‌شود.

وی تصریح کرد: اگرچه تهاتر در کالاهای خرد و کم‌حجم کارایی محدودی دارد، اما در حوزه نهاده‌های دامی و اقلام اساسی، به‌عنوان یک ابزار مکمل در مدیریت تجارت خارجی نقش مؤثری ایفا می‌کند.

این عضو انجمن طیور استان گلستان در پایان تأکید کرد: رویکرد سیاست‌گذاری در حوزه نهاده‌های دامی باید مبتنی بر هم‌زمانی سه مؤلفه امنیت غذایی، محدودیت منابع آب و واقعیت‌های تجارت بین‌الملل باشد تا پایداری تولید و ثبات زنجیره تأمین در بلندمدت تضمین شود.

سروش خادمی، عضو هیأت‌مدیره انجمن طیور استان گلستان، در میزگرد خبری بررسی چالش‌ها و ظرفیت‌های صنعت طیور استان گلستان با حضور اصحاب رسانه، با اشاره به ظرفیت‌های تولیدی کشور اظهار کرد: ایران در کنار کشورهای منطقه از زیرساخت‌ها و دانش فنی مناسبی در حوزه صنعت طیور برخوردار است و این ظرفیت می‌تواند نقش مهمی در تأمین نیاز داخلی و توسعه صادرات داشته باشد.

وی با بیان اینکه در برخی واحدهای تولیدی، ظرفیت‌های خالی برای جوجه‌ریزی وجود دارد، افزود: در شرایط فعلی، بخشی از نیاز بازار از طریق واردات تأمین می‌شود و این موضوع تحت تأثیر شرایط برنامه‌ریزی و الزامات تأمین قرار دارد.

خادمی با اشاره به اثرات محدودیت‌های اقتصادی و تحریم‌ها بر هزینه‌های تولید تصریح کرد: در برخی موارد، فرآیند تأمین تجهیزات و نهاده‌ها به دلیل شرایط نقل‌وانتقال مالی و روندهای تأمین، با افزایش هزینه‌ها همراه می‌شود که این موضوع بر قیمت تمام‌شده تولید اثرگذار است.

عضو هیأت‌مدیره انجمن طیور استان گلستان با بیان اینکه کیفیت نهاده‌های وارداتی از اهمیت بالایی برخوردار است، گفت: هرگونه تغییر در کیفیت نهاده‌های مصرفی می‌تواند بر بهره‌وری تولید اثر داشته باشد و به همین دلیل نظارت و دقت در فرآیند تأمین اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی ادامه داد: در برخی موارد، نهاده‌های وارداتی مانند ذرت و کنجاله سویا از نظر کیفیت نیازمند دقت و کنترل بیشتری هستند تا بتوانند به بهبود عملکرد تولید کمک کنند.

خادمی همچنین با اشاره به موضوع صادرات اظهار کرد: ایران از ظرفیت مناسبی برای حضور در بازارهای منطقه‌ای برخوردار است و در صورت بهبود شرایط تجاری و کاهش موانع، امکان توسعه صادرات محصولات طیور وجود دارد.

وی در پایان تأکید کرد: صنعت طیور کشور با تکیه بر دانش فنی و زیرساخت‌های موجود، در صورت مدیریت مناسب هزینه‌ها و بهبود کیفیت نهاده‌ها، می‌تواند جایگاه رقابتی بهتری در بازارهای داخلی و خارجی داشته باشد.

https://edu.gccim.com/blog/2164